شب کنکور دین و زندگی سال دوم دبیرستان
باسمه تعالی
شب کنکور دین و زندگی سال دوم دبیرستان
تهیه و تنظیم :عباس زارعی سرگروه درس معارف اسلامی میناب
درس اول : جلوه های حکمت و تدبیر
1- مقصود از «لاولی الالباب» در آیه ی شریفه «واختلاف اللیل و النهار لایات لاولی الالباب» ←خردمندان
2- از مشاهده مجموعه های بزرگ و پیچیده جهانی در میابیم که :
1) هرموجودی از اجزای خاص و معینی تشکیل شده است.
2) هریک از اجزاء با آرایش مخصوص به خود در کنار هم قرار گرفته اند.
3) هر جزئی کار مخصوصی انجام میدهد و وظیفه معینی بر عهده دارد.
4) میان وظایف و مسئولیت ها ارتباط و پیوستگی دیده میشود.
5) هر سامان و نظمی دارای هدف خاصی است که آن را از سایر سامان دهی ها جدا میکند.
3- کار اجزاء مکمل یکدیگر است و کارها و مسئولیت ها در ارتباط با هم معنا میابند.
4- عنصری که سبب پیدایش یک نظام میشود و به تمام فعالیت های آن معنا می بخشد←هدف و غایت
5- همکاری, پیوستگی و نظام, همواره بر آن است تا به هدف معینی منجر شود.
درس دوم : با کاروان هستی
1- فعالیت هر سلول در هر قسمت بدن نه تنها در خدمت همان قسمت است بلکه در خدمت نهایی ترین هدف یعنی رشد و حیات بدن نیز هست.
2- هر دستگاهی نظم قانون مندی وهدف خاص خود را دارد.
3- هرچه دایره نظام بزرگ تر میشود قانون مندی و نظم گسترده تری به وجود می آید و همه ی نظام های کوچکتر درون آن نظام را در بر میگیرد.
4- نظام های بزرگتر از به هم پیوستن نظام های کوچکتر شکل میگیرند.
5- خداوند در آیه شریفه «ما تری فی خلق الرحمن من تفاوت ...» مارا به نظری دوباره افکندن در آفرینش دعوت میکند.
درس سوم : سرمایه های انسان
1- ارزش هر کس به درک و فهم وی از حقیقت هستی و جایگاه انسان در نظام آفرینش بستگی دارد.
2- خداوند به انسان کرامت بخشیده و بر بسیاری از مخلوقات برتری داده است.
3- پروردگار به ما قوه و نیرویی عنایت کرده تا با آن بیندیشیم و راه درست زندگی را از را های غلط تشخیص دهیم که آن عقل است.
4- خداوند ما را صاحب اراده و اختیار آفرید و مسئول سرنوشت خود قرار داد.
5- خداوند سرشت ما را با خود آشنا کرد و گرایش به خود را که گرایش به خوبی ها و زیبایی هاست در ما قرار داد.
6- خداوند متعال شناخت خیر و نیکی و گرایش به آن وشناخت بدی و زشتی و بیزاری از آن را در ما قرار داد تا به خیر و نیکی روی آوریم و از گناه و زشتی بپرهیزیم.
7- خداوند وعده داده است که هرکس در راه خدا که راه خوشبختی خود انسان است تلاش کند او را از امدادهای غیبی خود بهره مند سازد و در رسیدن به مقصد یاری کند.
8- حضرت علی (ع) درباره نفس اماره می فرماید: دشمن ترین دشمن تو همان نفسی است که درون توست.
9- کار شیطان وسوسه کردن و دادن وعده های دروغین است وجز این راه نفوذ دیگری در ما ندارد.
درس چهارم : خود حقیقی
1- دلیل وجود بعد غیر مادی و روحانی در وجود انسان : 1)ثابت بودن خود 2)رویاهای صادقانه
2- انسان در اثبات وجود چیزی که از آن تعبیر به «من» میکند نیازی به استدلال ندارد.
3- این «من» یک محور ثابت و یک حقیقت تغییر ناپذییر است که پشتوانه وحدت و ثبات شخصیت است.
4- ذرات تشکیل دهنده بدن به طور مداوم در حال تغییر است و اگر شخصیت و یا «من» انسان وابسته به جسم او باشد باید در طول عمر بارها عوض شده و به شخص دیگری تبدیل شده باشد.
5- قوانین و مقررات جامعه و روابط بین افراد بر پایه پذیرش <من> ثابت بنا شده است.
6- «روح» توانایی «انتخاب» و «تصمیم گیری» دارد, «جاودانگی» را در میابد و آن را طلب میکند و به دنبال کمالات بی نهایت و نا محدود است.
درس پنجم : پنجره ای به روشنایی
1- دیدگاه اول نسبت به مرگ: مرگ پایان زندگی است و انسان بعد از مرگ به سوی عالم نیستی رهسپار میشود.
2- از پیامد های این نگرش: بی ارزش شدن زندگی چند روزه دنیا و بسته شدن دریچه های امید به روی انسان است.
3- دیگاه دوم نسبت به مرگ: پیروان ادیان الهی مرگ را پایان بخش دفتر زندگی نمیدانند بلکه آنرا غروبی میدانند که طلوعی درخشان تر در پیش دارد.
4- پیامبر اکرم (ص): باهوش ترین افراد را کسانی میداند که فراوان به یاد مرگ اند و بهتر از دیگران خود را برای آن آماده میکنند.
5- امیر مومنان (ع) فرار از مرگ را عین نزدیک شدن به آن میداند.
6- پیامد های نگرش دوم:
1) بیرون آمدن زندگی از بن بست و باز شدن دریچه های امید به روی انسان و شور و نشاط و انگیزه و فعالیت و کار و زتدگی.
2) نهراسیدن از مرگ و آمادگی برای فداکاری در راه خدا زیرا که خداپرستان واقعی در دنیا زیبا زندگی میکنند اما دل به آن نمی سپرند. آنها از خدا عمر طولانی میخواهند تا به خلق خدمت کنند و با اندوخته کامل تری در پیشگاه خداحاضر شوند.
7- امام حسین(ع) زندگی با ظالمان را همراه با ذلت و مرگ را سعادت می داند.
درس ششم : آینده روشن
1- «دفع خطر احتمالی لازم است»←امکان معاد
2- ایمان به معاد لازمه ایمان به خداست.
3- از جمله راه های عقلی که بیانگر ضرورت معاد هستند:
1) حکمت الهی
2) عدل خداوندی
4- حکیم کسی است که کار هایش هدف مند است وبه نتایج صحیح و درست منتهی میشود.
5- معاد در پرتو حکمت الهی:
1)گرایش به بقا و جاودانگی
2)بی نهایت طلبی و میل به کمالات و زیبایی ها
6- انسان طالب همه کمالات و زیبایی هاست و این طلب در هیچ حدی محدود نمی شود.
7- عدل یکی از صفات الهی است . خداوند عادل است و جهان را بر عدل استوار ساخته است.
8- خداوند وعده داده که هرکس را به آنچه استحقاق دارد برساند و حق کسی را ضایع نگرداند و به عدل رفتار کند.
9- دلایل عدم تحقق این وعده در دنیا:
1) عمر انسان ها محدود است و بیش تر انسان ها قبل از رسیدن به نتیجه کار خود از دنیا میروند.
2) پاداش بسیاری از اعمال مثل شهادت به دلیل نبودن انسان در این دنیا امکان پذیر نیست.
3) پاداش کسی که به عده زیادی خدمت کرده با توجه به عمر محدود او در دنیا میسر نیست.
4) مجازات کسی که به دیگران ستم کرده مثل قاتل در این دنیا عملی نیست.
5) بسیاری از استعداد ها به علت ستم دیگران فرصت شکوفایی نمیابند و تلف میشوند.
10- الف) دنیا به گونه ای است که انسان ها نمیتوانند نتیجه و نمره کار خود را به طور کامل دریافت کند.
ب) ظلم هایی که برخی از انسان ها به برخی دیگر روا داشته اند در این جهان قابل جبران نیست.
11- خداوند از دو جهت به مسئله امکان معاد جسمانس پاسخ میدهد:
1) حقیقت وجود انسان نفس و روح است که هنگام مرگ نابود نمیشود بلکه توسط فرشته وحی تمام و کمال دریافت میشود.
2) پاسخ دیگر مربوط به امکان آفرینش مجدد جسم برای پیوستن به روح در آخرت است.
درس هفتم : منزلگاه بعد
1- انسان ها بعد از مرگ وارد عالمی به نام برزخ میشوند و تا قیامت در آنجا به سر می برند.
2- در هنگام مرگ ملائکه حقیقت انسان را که همان روح و نفس اوست دریافت میکنند و همین حقیقت انسان است که بعد از مرگ نیز از آگاهی و شعور کامل برخوردار است.
3- انسان ها در هنگام مرگ از آگاهی و توانایی برخوردار هستند که میتوانند با ملائکه و خداوند گفت و گو کنند و پاسخشان را بشنوند.
4- انسان بعد از مرگ در موقعیتی است که حضور فرشتگان را درک میکند و با آنها به گفت و گو می پردازد.
5- فعالیت های حیاتی بدن انسان در ارتباط با روح و نفس است و هنگام توفی روح بدن فعالیت حیاتی خود را از دست میدهد و روح و نفس او باقی می ماند.
6- اعمال و آثار دنیایی آن ما تقدم نامیده میشود و آثاری را که بعد از مرگ برجا میگذارند ما تأخر میگویند.
7- به گفته پیامبر (ص) در جنگ بدر مردگان از زندگان شنواترند حال آنکه نمیتوانند پاسخ دهند.
8- شش چیز که مومن بعد از مرگ نیز از آنها بهره مند میشود از دید امام صادق(ع) عبارتند از:
1) فرزند صالحی که برای او طلب مغفرت کند.
2) کتاب قرآنی که از آن قرائت شود.
3) چاه آبی که حفر کرده است.
4) درختی که کاشته است.
5) آبی که برای خیرات جاری کرده است.
6) روش پسندیده ای که بنا نهاده است.
درس هشتم : واقعه بزرگ
1- بر پایی قیامت در دو مرحله صورت میگیرد:
الف)مرحله اول: این مرحله با پایان یافتن دنیا آغاز میشود.
1) نفخ صور اول: اولین حاثه بانگ سهمگینی است که قرآن کریم آن را به <صیحه> یاد کرده است. همه آسمان ها و زمین را فراگرفته و نا گهانی است.
2) مدهوشی اهل آسمان ها و زمین: جز آنان که خداوند خواسته بقیه مدهوش میشوند و بساط حیاط همه موجودات برچیده میشود.
3) تغییر در ساختار زمین و آسمان: تحولی عظیم در آسمان و زمین صورت میگیرد به طوری که آسمان و زمین به آسمان و زمینی دیگر تبدیل میشوند.
ب)مرحله دوم: در این مرحله وقایعی رخ میدهد تا انسان آماده دریافت پاداش و کیفر شود.
1) نفخ صور دوم: بانگ سهمگینی در فضا میپیچد و مقدمه حیات مجدد انسان ها فراهم میشود.
2) زنده شدن همه انسانها: با این نفخ صور همه مردگان دوباره زنده میشوند از زمین بیرون می آیند و در پیشگاه خدا حاضر میشوند.
3) نورانی شدن زمین: با نوری از جانب پروردگار زمین روشن میشود با این اشراق پرده ها کنار میرود و واقعیت حوادثی که بر زمین گذشته آشکار میشود.
4) برپا شدن دادگاه عدل الهی: با آماده شدن صحنه قیامت رسیدگی به اعمال آغاز میشود. ابتدا کتابی قرار داده میشود که در آن کتاب همه اعمال انسان ها از کوچک و بزرگ ثبت شده است.
5) حضور شاهدان و گواهان: پیامبران و امامان شاهدان دادگاه عدل الهی هستند همان گونه که در دنیا بوده اند. همچنین معیار سنجش اعمال انسان ها هستند و چون ظاهر و باطن اعمال انسان ها را در دنیا دیده اند و از هر خطایی مصون اند بهترین گواهان قیامت اند.
نکته مهم : علاوه بر امامان و پیامبران فرشتگان الهی و اعضای بدن انسان هم جزء شاهدان روز قیامت محسوب میشوند.
6) قضاوت بر معیار حق: بعد از همه این مراحل افکار و نیات انسان ها در ترازوی عدل پروردگار سنجیده میشود. معیار وسیله سنجش اعمال در قیامت «عدل» است.
7) دادن نامه اعمال به انسان: هر انسانی یک نامه اعمال دارد. این نامه به طوری است که خود عمل و حقیقت آن را در بر دارد و انسان عین عمل خود را می بیند.
درس نهم : فرجام کار
1- جایگاه گناهکاران :
1) جهنم هفت در دارد.
2) آتش جهنم طوری است که به دل ها سر میکشد و دل ها را میسوزاند.
3) مأموران عذاب ملائکه ای هستند سخت گیر و شدیدالعمل
4) گناهکاران گاهی دیگران را مقصر می شمارند از جمله بزرگان خود و شیطان
2- جایگاه نیکوکاران
2) بهشت هشت در دارد.
2) به گفته پیامبر (ص) بالاترین درجه بهشت فردوس است.
3) بالاترین مرتبه نعمت های بهشتی لقاء و دیدار خداوند است که اولیای خدا در طلب آن هستند.
3- سه نوع رابطه میان عمل و پاداش وجود دارد:
1) گاهی پاداش و کیفر بر اساس مجموعه ای از قراردادها تعیین میشود.
2) پاداش و کیفری که محصول طبیعی خود عمل است.
3) نوع دیگر که عمیق تر و کامل تر است مانند نامه اعمال انسان صورت حقیقی اعمال است که اکنون در این دنیا برای ما قابل مشاهده نیست.
4- قرآن خطاب به کسانی که زر و سیم گنجینه کرده اند و در راه خدا انفاق نمیکنند میفرماید: «بچشیبد آنچه را می اندوختید».
درس دهم : اعتماد بر او
1- توکل بر خدا به معنای اعتماد به خداوند و سپردن نتیجه کارها به اوست .
2- نوجوانی و جوانی دوره تصمیم های بزرگ است زیرا در این دوره دست و پای انسان به رشته های دنیایی بسته نشده است.
3- توکل کردن فقط به معنای گفتن جمله خدایا بر تو توکل میکنم نیست بلکه انسان باید در قلب خود بر خدا توکل کند و اورا تکیه گاه خو ببیند.
4- اگر توکل حقیقی و همراه با اخلاص باشد خداوند کار را به بهترین صورت چاره خواهد کرد.
5- توکل وقتی معنا دارد که انسان مسئولیت و وظیفه خود را به خوبی انجام دهد یعنی فکر کندمشورت کند بهترین راه را انتخاب کند و با عزم و اراده محکم برای رسیدن به مقصود تلاش کند.
6- توکل کننده ای که اهل معرفت باشد میداند که انسان باید برای رسیدن به نیازها و خواسته هایش از ابزار و اسباب استفاده کند.
درس یازدهم : دوستی با حق
1- آفرینش با رحمت و محبت آغاز شد.
2- فعالیت هایی که انسان در طول زندگی انجام میدهد ریشه در دلبستگی ها و محبت های او دارد.
3- آثار محبت به خدا:
1) دوستی با دوستان خدا
2) پیروی از خداوند
3) بیزاری از دشمنان خدا
4) مبارزه با دشمنان خدا
4- هرکس اهل بیت پیامبر (ص) را بشناسد عشق به آنها را در خود میابد.
5- دوستی با دوستان خدا سبب پیروی از آنها نیز میشود.
6- نمیشود کسی را دوست داشت ولی از او پیروی نکرد این سرپیچی نشانه عدم صداقت در دوستی است.
7- خواسته و فرمان خداوند یعنی دین همان برنامه سعادت و راه رستگاری و کمال است.
8- کلمه «لا اله الا الله» پایه و اساس بنای اسلام است که مرکب از یک نفی و یک اثبات است.
9- دین داری بر دو پایه استوار است : تولی(دوستی با خدا) و تبرٌی(بیزاری از باطل)
درس دوازدهم : فضیلت آراستگی
1- رسول خدا (ص) پوشیدن لباس سفید و روشن را از جهت پاکیزه بودن توصیه کرده است.
2- حضرت علی (ع) آراستگی را از اخلاق مومنان دانسته اند.
3- توصیه پیشوایان به آراستگی صرفاً برای حضور در اجتماعات نیست بلکه در هنگام حضور در خانواده و عبادت مهم تر است.
4- ظاهر هرکس تجلی درون اوست.
5- حقیقت این است که دل به هر جا رود عمل هم به همان جا میرود.
6- عفاف یک حالت روحی وفضیلت اخلاقی است که سبب میشود انسان اندام ظاهری خود را وسیله خود نمایی و جلب توجه دیگران قرار ندهد.
7- امام صادق (ع) پوشیدن لباس نازک را نشانه ضعف در دین میداند.
8- زن کانون «عفاف» در خانواده است.
9- «عفت» و«حیا» دو گوهر مقدس وجود زن هستند.
10- شخصی که دارای «عزت نفس» است عظمت و صلابتی در خود احساس میکند که موجب میشود حقارت و پستی را نپذیرد.
11- بزرگترین شکست, شکست روحی و معنوی است.
12- نیاز به توجه و تحسین دیگران و نیاز به مقبولیت و پذیرش نیاز هایی است که در دوره نوجوانی و جوانی بیشتر خود را نشان میدهد.
13- آراستگی همراه عفت وحیا نشانه شخصیت روحی و درک متعالی فرد از زندگی است.
درس سیزدهم : زیبایی عفاف
1- در ابتدا و مقدم بر هر چیز مردان باید نگاه خود را کنترل کنند.
2- زنان هم باید مانند مردان از نگاه به نا محرم پرهیز کنند.
3- استفاده از زینت برای زنان نباید به گونه ای باشد که جلب توجه کند.
4- پوشش زنان باید علاوه بر مو گریبان را هم بپوشاند.
5- بنابر روایات پوشش نداشتن چهره و دست تا مچ برای زنان جایز است.
6- زنان موظف به رعایت دو شرط هستند:
1) تمام بدن خود را به جز صورت و دست ها تا مچ بپوشانند.
2) پوشش آنها نباید چسبان و تحریک کننده باشد.
پوشش «چادر» این دوشرط را به طور کامل دارد بنابراین استفاده از آن اولویت دارد.
7- مسئولیت های انسان در مقابل مواهب خداوند:
1) تلاش برای حفظ و نگهداری آن
2) بهره برداری از آن نعمت در جهت رشد و کمال
8- حفظ موهبت ها و نعمت های خدادادی نه تنها سلب آزادی تلقی نمیشود بلکه به معنای بهره مندی مطلوب از آنهاست.
درس چهاردهم : نظارت همگانی
1- آیه ی شریفه «واعتصموا بحبل الله جمیعاً ولاتفرقوا» دین اسلام را ریسمان محکمی معرفی میکند که از پراکندگی و تفرقه جلوگیری میکند.
2- «ولتکن منکم امٌة یدعون الی الخیر و یأمرون بالمعروف و ینهون عن المنکر و اولئک هم المفلحون» ←واجب کفایی بودن امر به معروف و نهی از منکر
3- دعوت به خیر و نیکی قبل از امر به معروف است.
4- دعوت به خیر و نیکی به عنوان پیشگیری است و مانع از گسترش گناه میشود.
5- امر به معروف نوعی درمان است.
6- امام صادق (ع) مؤثرترین راه فرا خوانی به خیر و نیکی را دعوت عملی میداند.
7- حضرت علی (ع) در وصیت خود به فرزندانش ترک امر به معروف و نهی از منکر را موجب تسلط افراد شرور در جامعه بر انسان ها و همچنین مستجاب نشدن دعای افراد میداند.
8- قوم بنی اسرائیل در زمان حضرت داوود (ع) و عیسی (ع) راه نافرمانی را در پیش گرفتند.
9- امام علی (ع) امر به معروف و نهی از منکر را برترین اعمال میداند.
10- شرایط امر به معروف و نهی از منکر:
1) بداند که عمل انجام نشده حتماً از واجبات است.
2) بداند شخص گناهکار قصد ادامه گناه را دارد.
3) بداند که امر و نهی او مؤثر واقع میشود و برای این کار روش های مختلف را امتحان کند.
4) بداند که در این امر و نهی مفسده ای نیست.
11- مراحل امر به معروف و نهی از منکر:
1) مرحله اول: طوری با او رفتار کنیم که متوجه عمل ناپسند خود شود مثل روگردانی از او .
2) مرحله دوم: با زبان اورا امر یا نهی کنیم.
3) مرحله سوم: به زور و اجبار او را از حرام باز داریم یا به واجب وادار کنیم.
12- روش های امر به معروف و نهی از منکر: طبق سخن امام خمینی (ره) کسی که میخواهد امر به معروف و نهی از منکر کند موظف است که:
1) در انجام آن مرتکب گناهی نشود مثل توهین و تحقیر.
2) مانند طبیبی مهربان رفتار کند.
3) مصلحت مخاطب را رعایت کند.
4) از خود خواهی و خود ستایی بپرهیزد.
5) قصدش تنها رضای خدا باشد.
6) خود را برتر از گناهکار و منزه از گناه نبیند.
7) اگر بداند تکرار امر یا نهی مؤثر است آن را ادامه دهد.
درس پانزدهم : کار و درآمد حلال
1- در بینش اسلامی کار خلاق و مولد منشأ اصلی کسب مال و درآمد و کلید استفاده از منابع طبیعی و خدادادی است.
2- اگر پول خودش به طور مستقل مورد معامله قرار گیرد بدون این که فایده ای در کار باشد <ربا> پیش می آید.
3- پیام آیه «یا ایها الذین أمنوا اتقوا الله وذروا ما بقی من الربا...»
ربا خواری=اعلان جنگ با خدا و رسولش
4- سرمایه و کار در هر فعالیت اقتصادی دخالت دارند.
5- اساس بانکداری در نظام اسلامی بر مشارکت عادلانه بانک و افراد است.
6- دو راه تأمین هزینه های عمومی جامعه اسلامی: انفاق، مالیات
7- انواع انفاق: خمس و زکات
8- زکات هم ردیف برپا داشتن نماز است.
9- مصارف زکات: 1)فقرا 2)مسکینان 3)کارکنان گردآوری زکات 4)تألیف قلب ها 5)آزاد کردن بردگان 6)پرداخت قرض بدهکاران 7)در راه ماندگان 8)در راه خدا
10- زکات به اموال زیر تعلق میگیرد:
1) غلات: گندم، جو، خرما و کشمش
2) دام ها: شتر، گاو و گوسفند
3) سکه ها: طلا و نقره
11- طلا و نقره اگر به صورت سکه ای باشند زکات دارند.
12- کسی که موقع غروب شب عید فطر بالغ، عاقل و هوشیار است و فقیر نیست باید تقریباً سه کیلوگرم گندم یا جو و... به فقرا بدهد.
13- خمس به هفت چیز تعلق میگیرد که رایج ترین آنها منفعت کسب و کار است.
14- مصارف خمس: 1)برای خدا 2)برای رسول خدا 3)برای نزدیکان رسول خدا 4)یتیمان 5)مساکین 6)در راه ماندگان
15- هرکس باید برای پرداخت خمس حساب سال داشته باشد.
16- تا خمس مال پرداخت نشود استفاده از آن جایز نیست.
17- زیورآلات خانم ها اگر جنبه ذخیره داشته باشد خمس دارد.
18- اگر مالی را که خمس آن پرداخت نشده به کسی ببخشند آن مال او نمیشود.
19- هدف از مالیات ایجاد رفاه برای جامعه و افراد و تأمین هزینه های خود آنهاست.
20- از دیدگاه امام علی (ع) کسی که خراج مطالبه کند اما به امر آبادانی نپردازد شهرها را نابود و بندگان خدا را هلاک میکند و حکومتش جز اندکی باقی نمیماند.
درس شانزدهم : یاری از نماز و روزه
1- دو فایده نماز یاد خدا و دوری از گناه است.
2- مهمترین فایده روزه تقوا، پاکی و پارسایی است.
3- حضرت علی (ع) در نهج البلاغه مثل آدم های بی تقوا را مثل سوارکاران سوار بر اسب های چموش و سرکش میداند.
4- اگر شرط غصبی نبودن لباس و مکان نماز گزار را رعایت کنیم به کسب درآمد از راه حرام متمایل نخواهیم شد.
5- اگر در رکوع و سجود عظمت خدا را در نظر داشته باشیم در مقابل مستکبران خضوع و خشوع نخواهیم کرد.
6- اگر عبارت «غیر المغضوب علیهم ولاالضٌالین» را با توجه بگوییم خود را در زمره کسانی که خدا بر آنها خشم گرفته یا راه گم کرده اند قرار نخواهیم داد.
7- کارهایی که خاصیت نماز را از بین میبرند عبارت اند از: خشم به پدر و مادر، غیبت کردن
8- روزه مصداق کامل ترین صبر و پایداری در برابر خواهش های دل است.
9- نه چیز روزه را باطل میکند: خوردن و آشامیدن، دروغ بستن بر خدا و پیامبر و جانشین پیامبر(ص)، رساندن غبار غلیظ به حلق، فرو بردن تمام سر در آب، باقی ماندن بر جنابت تا اذان صبح و قی کردن.
10- شخص مسافر در صورتی که شروط زیر را داشته باشد باید نمازش را شکسته بخواند:
1) رفتن او کمتر از 4 فرسخ و مجموعه رفت و برگشت او کمتر از 8 فرسخ نباشد.
2) بخواهد کمتر از 10 روز در جایی بماند.
3) برای انجام کار حرام سفر نکرده باشد.