شب کنکور دین و زندگی سال چهارم دبیرستان

ادامه نوشته

شب کنکور دین و زندگی سوم دبیرستان

ادامه نوشته

شب کنکور دین و زندگی سال دوم دبیرستان

ادامه نوشته

ویژگی های یک کتاب ایده آل آموزش دین

 

بسم الله الرحمن الرحیم

موضوع: ویژگی های یک کتاب ایده آل آموزش دین

 

نویسنده:عباس زارعی

سرگروه درسی معارف اسلامی میناب

سال تحصیلی:94-93

 

 

 

 

 

چکیده

 

انسان و هر جمع کوچک و بزرگِ مجموعه های بشری دارای ارزش ها و پاره ارزش های ساده و یا پیچیده ای است که مبنای وحدت و یکپارچگی آن جامعه است و به عبارت دقیق تر، عامل وجود و ادامه حیات آن جامعه خاص می باشد. این ارزش ها، که در ابعاد شناختی، گرایشی، و رفتاری، و در اشکال قومی، ملی، دینی، تاریخی، سیاسی و امثال آن بروز می کند، فرهنگ آن جامعه را شکل می دهد. از این رو، فرهنگ هرجامعه چیزی نیست جز همان ارزش هایی که موجب همگرایی عده ای از مردم در شکل آن جامعه شده است، چه این مردم در منطقه خاصی گردهم آمده باشند و یا در مناطق جغرافیایی مختلف زندگی کنند.

 

متأسفانه کتاب های دینی ما متناسب با قدرت فهم دانش آموختگان و ساعات درس نیست. بعضا معلمان دینی یا تقوای الگویی ندارند، یا وارد به درس و اصول روان شناختی نیستند و یا با این که بسیار می دانند، اما قدرت بیان و عرضه مطلب را ندارند

توجه به ویژگی های یک کتاب ایده آل ؛قدرت تفکر دانش آموز را بارور می سازد وهدف نهائی خلقت انسان؛ یعنی رسیدن به تقرب را محقق می سازد.

                                              

 

کلمات کلیدی:

جامعه تربیت دینی، آموزش و پرورش،ارزش ها، نظام آموزش و پرورش، متربی، جامعه اسلامی، جایگاه تربیت

 

 

 

 

مقدمه:

هر جامعه ای علاوه بر این که از مجموعه ای از ارزش ها برخوردار است، سعی می کند تا از طریق آموزش و انتقال مفاهیم به نسل های بعد، ارزش های مزبور را حفظ کند و حیات آن را ادامه بخشد. استدلال ساده آن هم این است که وقتی ارزش های مشخصی از دید افراد جامعه هنجار تلقی شود، به معنای آن است که افراد جامعه به آن ارزش ها اعتقاد داشته و رفتار مبتنی بر آن را صحیح می شمارند، چنانچه رفتار خلاف آن را ضدارزش و ناهنجاری به حساب می آورند که با برداشت ها و باورهای آن جامعه همخوانی ندارد، و باید با آن مقابله شود.

هرچند ممکن است ارزش های جامعه، به اصطلاح، دارای مراتب تشکیکی بوده و شدت و ضعف داشته باشد و یا در چگونگی انتقال مفاهیم به نسل های آتی بین دیدگاه های مختلف تفاوت هایی باشد،ما همگان بر اصل انتقال مفاهیم به نسل های بعد، در کلام یا عمل اصرار می ورزند. در بحث آموزش ارزش تعارض بین دو دیدگاه "منش پروری و "خود شکوفایی گرچه در ظاهر، این پیروان دیدگاه منش پروری هستند که بر لزوم آموزش صریح و مستقیم ارزش های جامعه به کودکان در مدارس تأکید می ورزند، تا آن جا که سستی در این مسأله را امری نابخشودنی می شمارند، اما پیروان دیدگاه خودشکوفایی نیز چندان در واقع امر با ایشان فاصله ای ندارند. فعالیت های فرهنگی که امروزه در سطح جامعه غربی به طور کلی و در سطح مدارس به طور خاص برای حفظ و انتقال ارزش های غربی به نسل آتی صورت می پذیرد، آن چنان گسترده و فراگیر است که فقط اشاره ای کوتاه و فهرست وار به آن ها نوشتار مستقلی را می طلبد.

در دیدگاه اسلامی آموزش و تفکر ، انتقال ارزش ها به نسل بعد و حتی نسل معاصر بسیار صریح و روشن است. در منابع قرآنی و روایی، واژه ها و تعابیری همچون «علّموا»، «ادّبوا اولادکم» و «بادروا اولادکم بالحدیث» و ابوابی چون «حق الولد علی الوالد»، «مقام و وظایف معلم» و امثال آن، همه حکایت از این مهم دارد.

 

                        

 

 

 

 

 

 

 

 

 

برخی از ویژگی‌های کتاب ایده آل دینی عبارتند از :

1-                     جذابیت: شاید بارها برای شما پیش آمده باشد که وقتی یک کتاب را برای مطالعه دست می‌گیرید، فاقد چنان جذابیتی باشد که بتوانید آن را ادامه دهید، در این هنگام دو حالت پیش می آید، یا کتاب را کنار می‌گذارید و یا با مبارزه با نفس خود تمام هم و غم خود را روی این می‌گذارد که کتاب را تمام کند. یک کتاب خوب دارای چنان جذابیتی است که خواننده دوست ندارد کتاب را کنار بگذارد و دوست دارد بداند آخر داستان چه اتفاقی می‌افتد. این ویژگی بارزترین مشخصه یک کتاب خوب است.

          

2-                      تصویر سازی: زمانی که خواننده کتابی را می‌خواند باید بتواند تا از قهرمانان یا محیط آن کتاب تصویری در ذهن خود بسازد یعنی نویسنده‌ی کتاب باید این قدرت را داشته باشد تا بتواند آنچه در فکر و ذهن خود پرورش می‌دهد را برای مخاطب اثر خود قابل درک و تصویرسازی بیافریند. اگر کتابی خوب باشد حتی اگر خواننده چند سال بعد هم دوباره آن کتاب را بخواند همان تصویر در ذهنش نقش می‌بندد.

3-                     رضایتمندی : خواننده در پایان یک کتاب خوب از خواندن آن کتاب احساس لذت و رضایتمندی می‌کند و از این که وقتش را برای خواندن آن کتاب صرف کرده احساس پشیمانی و ندامت ندارد.

 مهم‌ترین مشخصه یک کتاب خوب انتخاب عنوان زیبا برای آن است. یک نام خوب می‌تواند خوانندگان بسیاری را جذب کند

4-                      آموزش غیر مستقیم : تنها کتابی می‌تواند موفق باشد که علاوه بر سرگرم کردن خواننده و مخاطب خود، پیامی آموزشی به طور غیر داشته باشد و این حالت آموزشی و داشتن درس و نکات تازه یکی از ویژگی‌های یک کتاب خوب است.

 

5-                      ملال آور نباشد: یک دینی باید الگویش قرآنی باشد به طوری که همان گونه که انسان قرآن می خواند احساس سر زنده ای و شادابی می کند باید از کتاب دینی نیز احساس خوشی به او پیدا کند

6-                     توجه به. مبدأ و معاد

7-                     دارای مضامین عرفانی توأم با دعای های اهلبیت(س) برای تأثیر گذاری بیشتر

8-                     توجه به قوه ی تفکر و رسانیدن انسان به هدف نهایی خلقت:دیدگاه اسلام در باب انتقال مفاهیم از دو مشخصه برخوردار است: اول این که، جایگاه اندیشه و تفکر در این مکتب الهی آن چنان رفیع است که به سختی می توان چیزی را بر آن مقدم داشت. اگر مقام تعبد و قرب به خداوند اوج رشد انسان به حساب آید، که "ما خلقت الجن و الانس الا لیعبدون" اما اساس این تعبد نیز تعقل است واگر غیرآن باشد، یعنی اگر پرستشی مبتنی بر صِرف تقلید کور باشد، قطعا ارزشی ندارد. دوم این که، این فریاد آزادمنشانه و بیداربخش اسلام به هنگام دعوت به دین است که "لا اکراه فی الدین". در قبول دعوت اسلام، تحمیل فکری و فیزیکی جایی ندارد و تنها مأموریت انبیای الهی و رسالت پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله بیدارسازی فطرت بشری بوده است. امام علی علیه السلام با همین مبنای "و لو فکروا فی عظیم القدره و جسیم النعمه لرجعوا الی الطریق و خافوا عذاب الحریق (اگر مردم در عظمت قدرت خدا و بزرگی نعمت های او می اندیشیدند، به راه راست باز می گشتند و از آتش سوزان می ترسیدند) است که به تبیین راه های خداشناسی می پردازد.

9-                     توجه به فضائل اخلاقی با تأسی از سیره ی قرآن و اهلبیت(س) توجه به خدا، توکل، اعتماد به نفس، تلاش برای دستیابی به نتیجه، دقت در کارها، تلاش برای علم جویی، رعایت آداب اجتماعی، نظم در وقت و برنامه ریزی، نظافت، رعایت نوبت، احترام به دیگران، و ده ها مورد دیگر نمونه هایی از ارزش های دینی و اخلاقی یک جامعه اسلامی است که از طریق مربیان به نسل آتی منتقل می شود. و ارزش های مقابل، آن ارزش هایی است که پس از انتقال می تواند جامعه ای درظاهربه اسم اسلام رادرمقام عمل خلاف ارزش های مطلوب اسلامی بسازد.

10-      پرهیز از نظر شخصی:نویسنده ی کتاب  دینی نباید نظر تحمیلی خودرا در کتب دینی اعمال نمایدبلکه برداشت صحیح قرآن و سیره پاک اهلبیت(س) با توجه به عقل سلیم فطری به مخاطب القاء نماید .

نتیجه بحث

جمع بندی اصول فوق ما را به این امر سوق می دهد که هر کتابی باید دارای ارزش ویژه باشد ؛خصوصاً کتاب دینی می بایستی از معارف الهی غنی باشد تا نسل کنونی و آینده بارور شوندزیرا ارزش های دینی به صورت فطری در درون انسان نهفته است. آموزش صحیح با استفاده از قوه تعقل و اندیشه و به همراه الگوپذیری از الگوهای مورد انتخاب فرد به معنای آماده سازی بستری برای شکوفایی آن ارزش ها و به تعبیری، پرورش انسان است. با توجه به عامل سن و اصل تدریج، باید برای آموزش و بستر سازی، روش مناسبی را انتخاب کرد و همزمان باید توجه داشت که فطری بودن به معنای مصونیت نبوده و آموزش می تواند در جلوگیری از انحراف مؤثر واقع شود.

 

این اسم و لقب که هست در دین ما را	چون نیست مسما چه کنیم اسما را
در هستــه خــرما همه خرماست ولـــی	از ما نخــرند هستــــه ی خرمــا را

···پی نوشت ها

1-     نهج البلاغه، محمد دشتی

2-    محمدجواد زارعان، «تربیت دینی، تربیت لیبرال

3-    ناصر باهنر، آموزش مفاهیم دینی همگام با روان شناسی رشد، تهران: شرکت چاپ و نشر بین الملل

4-    مرتضی مطهری، مسأله شناخت،تهران،انتشارات صدرا، چاپ ششم،1371

5-    وزارت آموزش و پرورش، معاونت پرورشی، مجموعه مقالات چهارمین سمپوزیوم جایگاه تربیت نقش تربیتی معلم، تهران، انتشارات تربیت، 1374، جلد اول

 

 

اعجاز قرآن

ادامه نوشته

پیام آیات درس دین و زندگی 4 دروس 1 الی9

ادامه نوشته

پیام آیات درس دین و زندگی 3

ادامه نوشته

پیام آیات درس دین و زندگی 2

ادامه نوشته

کلینیک مجازی پرسش و پاسخ دینی